Kalkulator siły ze zmiany pędu

Wprowadź zmianę pędu Δp w kg·m/s i czas Δt w sekundach. Kalkulator liczy siłę średnią F = Δp/Δt. Dla 10 kg·m/s i 0,1 s wynik wynosi 100 N, a impuls J ma tę samą wartość co Δp. Model przyjmuje dodatnie Δp i Δt, więc wynik to wartość średniej, bez znaku kierunku; czas równy zeru nie wchodzi do dzielenia.

Dane

Wynik

Wprowadź zmianę pędu i czas. Siła średnia, impuls i wykres pojawią się tutaj.

Popęd siły oblicza kalkulator J = F·Δt, pęd ciała — kalkulator p = m·v, a siłę przy stałej masie — kalkulator F = m·a.

Jak to działa?

Jak liczy się F dla 10 kg·m/s i 0,1 s
Δp10 kg·m/s
÷ Δt0,1 s
F100 N
Δp, Δt F F = Δp/Δt N ← kg·m/s, s
Ze zmiany pędu i czasu kalkulator liczy siłę średnią F = Δp/Δt. Impuls J ma tę samą wartość co Δp.

Siła średnia ze zmiany pędu jest ilorazem F = Δp/Δt. Jest to skończona postać drugiej zasady dynamiki: wypadkowa siła równa się tempu zmiany pędu. Gdy masa jest stała, ten sam związek sprowadza się do F = m·a, ale kalkulator nie przyjmuje masy ani przyspieszenia. Jednostką wyniku jest niuton: 1 N = 1 kg·m/s². Impuls siły J i zmiana pędu Δp mają wspólną jednostkę, bo 1 N·s = 1 kg·m/s.

Kalkulator korzysta z dwóch liczb, które wprowadzasz: zmiany pędu Δp oraz czasu Δt. Dla 10 kg·m/s i 0,1 s iloraz wynosi 10 / 0,1 = 100 N, a impuls J wynosi 10 N·s. Te same 10 kg·m/s rozłożone na 0,5 s dałyby 20 N, bo dłuższy czas przy tym samym Δp obniża siłę średnią. Dla 1 000 kg·m/s i 2 s wynik wynosi 500 N.

Co pokazuje panel wyniku. Oprócz siły średniej kalkulator podaje impuls J równy wprowadzonemu Δp, powtórzenie obu liczb oraz masę, której ciężar przy standardowym przyspieszeniu g = 9,80665 m/s² równa się tej sile: m = F/g. Dla 100 N jest to około 10,20 kg. Wykres pod wynikiem rysuje siłę przy stałym Δp i czasie od połowy do trzykrotności wprowadzonego Δt.

Granice modelu. Kalkulator przyjmuje tylko dodatnie Δp i dodatnie Δt, więc podaje wartość siły średniej, a nie jej kierunek. Hamowanie wprowadza się jako dodatnią zmianę pędu. Model nie opisuje rakiety ani taśmy, na której masa się zmienia, bo tam bilans pędu ma dodatkowy człon z prędkością względną strumienia. Nie liczy też siły chwilowej: wynik jest średnią na całym przedziale Δt.

Przełącznik jednostek w nagłówku zamienia kg·m/s na lb·ft/s i niutony na lbf. Czas zostaje w sekundach. Przecinek i kropka w polach oznaczają ten sam separator dziesiętny. Tekst objaśnienia zostaje w jednostkach SI jako punkt odniesienia.

Przykład, który wypełnia pola: piłka o masie 0,5 kg i prędkości 20 m/s ma pęd 10 kg·m/s. Zatrzymanie jej w 0,1 s daje 100 N. Przycisk „Wypełnij ten przykład” wprowadza te liczby i odświeża panel oraz wykres.

Wzór

F = Δp / Δt

J = Δp = F · Δt

Δp > 0, Δt > 0. Jednostka F: niuton (1 N = 1 kg·m/s²). Jednostka J: N·s = kg·m/s.

Model: siła średnia z twierdzenia o popędzie (Newton, Principia, 1687; postać różniczkowa Eulera, 1750). Kolejność obliczeń: F = Δp / Δt w jednostkach SI, J = Δp, masa równoważna m = F / 9,80665.

Teoria, wyprowadzenie i dziedzina

Druga zasada dynamiki w postaci pędowej

Druga zasada dynamiki w postaci pędowej mówi, że wypadkowa siła działająca na ciało równa się tempu zmiany jego pędu. Dla krótkiej chwili zapisuje się to jako F = dp/dt. Dla skończonego przedziału czasu Δt definicja siły średniej jest ilorazem F = Δp/Δt, gdzie Δp = p(koniec) − p(początek). Ten iloraz nie wymaga znajomości przebiegu F(t): wystarczy wiedzieć, o ile pęd wzrósł albo zmalał i jak długo to trwało.

Kalkulator wykonuje ten iloraz. Nie całkuje wykresu siły i nie rozkłada wektora na składowe. Liczba w polu Δp jest wartością zmiany pędu, a liczba w polu Δt jest długością przedziału.

Rys historyczny: Newton i równanie Eulera

W Principiach z 1687 roku Isaac Newton sformułował drugie prawo słowami: zmiana ruchu jest proporcjonalna do przyłożonej siły poruszającej. „Ruch” w tym zdaniu to quantitas motus, czyli pęd, iloczyn masy i prędkości. Prawo nie było jeszcze zapisane jako F = ma.

Różniczkową postać F = d(mv)/dt zapisał Leonhard Euler w rozprawie Découverte d’un nouveau principe de mécanique z 1750 roku, ogłoszonej w pamiętnikach Akademii Berlińskiej. Współczesne podręczniki (Halliday, Resnick, Walker; Young i Freedman; Feynman, wykład I.9) podają obie postaci obok siebie: chwilową pochodną oraz średnią F = Δp/Δt na skończonym odcinku czasu.

Założenia: siła średnia i dodatnia zmiana pędu

Wzór F = Δp/Δt podaje siłę średnią na przedziale, nie wartość w jednej chwili. Jeśli siła najpierw rośnie, a potem maleje, średnia i tak równa się Δp/Δt. Szczyt może być wyraźnie wyższy, czego ten iloraz nie pokazuje.

Kalkulator wymaga Δp większego od zera i Δt większego od zera. Dzięki temu wynik jest wartością siły, bez znaku. Zwolnienie i rozpędzenie wprowadza się tak samo: jako dodatnią zmianę pędu. Kierunek, w którym siła działa, trzeba zapisać osobno. Czas pozostaje w sekundach także po przełączeniu jednostek US.

Wyprowadzenie z twierdzenia o popędzie

Popęd, czyli impuls siły, jest całką J = ∫ F dt po przedziale Δt. Twierdzenie o popędzie i pędzie mówi, że ta całka równa się zmianie pędu: J = Δp. Siłę średnią definiuje się jako F = J/Δt. Po podstawieniu J = Δp otrzymuje się F = Δp/Δt. Na tym kończy się ten model.

Krok liczbowy dla przykładu z piłką: Δp = 0,5 kg · 20 m/s = 10 kg·m/s, Δt = 0,1 s, F = 10 / 0,1 = 100 N. Impuls wynosi J = 10 N·s i ma tę samą wartość co Δp, bo 1 N·s = 1 kg·m/s. Sąsiednia strona impulsu idzie w drugą stronę: z F i Δt liczy J.

Związek ze wzorem F = m·a przy stałej masie

Gdy masa m się nie zmienia, Δp = m·(v₂ − v₁) = m·Δv. Podzielenie przez Δt daje F = m·(Δv/Δt) = m·a, gdzie a jest przyspieszeniem średnim. Dlatego F = m·a jest szczególnym przypadkiem F = Δp/Δt, a nie osobnym prawem.

Ten kalkulator nie pyta o m ani o a. Jeśli znasz masę i zmianę prędkości, najpierw liczysz Δp = m·Δv, a potem wprowadzasz Δp i Δt tutaj. Sam iloczyn m·a jest na kalkulatorze siły F = m·a. Pęd w jednej chwili, bez dzielenia przez czas, jest na stronie p = m·v.

Jednostki, popęd i równoważny ciężar

W układzie SI 1 N = 1 kg·m·s⁻², a 1 N·s = 1 kg·m/s. Broszura SI (BIPM) i przewodnik NIST SP 811 przyjmują niuton jako jednostkę siły. Przeliczenie na funt-siłę, którego używa przełącznik US, wynosi 1 lbf = 4,4482216 N. Pęd w polu US jest w lb·ft/s.

Panel podaje też masę równoważną m = F/g przy g = 9,80665 m/s². Ta liczba jest przyspieszeniem normalnym, przyjętym przez 3. Generalną Konferencję Miar w 1901 roku, a nie lokalnym g w danym miejscu. Dla 100 N wychodzi około 10,20 kg. To ciężar, który równoważy obliczoną siłę, a nie masa ciała, które zmieniło pęd.

Źródła

Definicja, historia i jednostki pochodzą z podręczników mechaniki oraz dokumentów metrologicznych: I. Newton, Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica, 1687, prawo II; L. Euler, Découverte d’un nouveau principe de mécanique, 1750; D. Halliday, R. Resnick, J. Walker, Podstawy fizyki, rozdział o pędzie i popędzie; H. D. Young, R. A. Freedman, University Physics, rozdział o pędzie; R. P. Feynman, R. B. Leighton, M. Sands, The Feynman Lectures on Physics, t. I, rozdz. 9; BIPM, The International System of Units (SI), 9. wydanie; NIST SP 811. Strona ma charakter edukacyjny.

Jak korzystać

  1. Wprowadź zmianę pędu Δp w kg·m/s, na przykład 10. Jeśli znasz masę i zmianę prędkości, najpierw pomnóż je: 0,5 kg razy 20 m/s daje 10 kg·m/s.
  2. Wprowadź czas Δt w sekundach, na przykład 0,1. Zera ani liczby ujemnej nie używa się w dzieleniu.
  3. Kliknij Oblicz albo poczekaj na wynik na żywo. Dla 10 kg·m/s i 0,1 s kalkulator pokaże 100 N.
  4. Sprawdź panel: impuls J równy Δp, powtórzenie obu liczb, równoważną masę F/g oraz linię siły przy dłuższym i krótszym czasie.
  5. Przycisk Wyczyść usuwa dane i chowa panel. Przełącznik jednostek w nagłówku zmienia pęd i siłę, a czas pozostaje w sekundach.

Słownik symboli

F to siła średnia, Δp zmiana pędu, Δt czas. Dla 10 kg·m/s i 0,1 s wynik wynosi 100 N, a J = 10 N·s.

F
Siła średnia [N]. 10 / 0,1 = 100 N. Średnia na Δt, nie wartość chwilowa.
Δp
Zmiana pędu [kg·m/s]. Musi być większa od zera.
Δt
Czas trwania zmiany [s]. Musi być większy od zera.
J
Impuls, J = Δp. Ta sama liczba co zmiana pędu, w N·s.
N
Niuton, 1 kg·m/s². 1 N·s = 1 kg·m/s.
g
Przyspieszenie normalne 9,80665 m/s², użyte tylko do masy równoważnej F/g.
m
Masa, której ciężar równa się F. Dla 100 N około 10,20 kg. To nie jest masa ciała z przykładu.

Przykłady z życia

Przykład 1

Piłka o masie 0,5 kg porusza się z prędkością 20 m/s i zostaje zatrzymana w dłoni. Zmiana pędu wynosi 10 kg·m/s, a chwyt trwa 0,1 s, więc siła średnia wynosi 100 N.

F = 100 N; J = 10 kg·m/s

Przykład 2

Miękkie zatrzymanie: zmiana pędu 50 kg·m/s rozciąga się na 0,5 s, jak przy pasie, który łagodnie zatrzymuje masę 25 kg przy zmianie prędkości o 2 m/s. Siła średnia wynosi 100 N.

F = 100 N; J = 50 kg·m/s

Przykład 3

Lekka piłka o masie 0,1 kg zyskuje 20 m/s, a kontakt stopy trwa 0,02 s. Zmiana pędu 2 kg·m/s daje siłę średnią 100 N, tyle samo co przy spokojnym chwycie z pierwszego przykładu, tylko w krótszym czasie.

F = 100 N; J = 2 kg·m/s

Przykład 4

Samochód o masie 1 000 kg zmniejsza prędkość o 1 m/s w ciągu 2 s. Zmiana pędu 1 000 kg·m/s daje siłę średnią 500 N. To łagodne zmniejszenie prędkości, a nie awaryjne zatrzymanie.

F = 500 N; J = 1 000 kg·m/s

Przykład 5

Skrzydło drzwi o masie 5 kg zwiększa prędkość o 1 m/s w ciągu 1 s. Zmiana pędu 5 kg·m/s daje siłę średnią 5 N, rzędu lekkiego pchnięcia dłonią.

F = 5 N; J = 5 kg·m/s

Przykład 6

Osoba o masie 80 kg traci 1 m/s w 0,08 s, na przykład przy krótkim kontakcie kasku z przeszkodą. Zmiana pędu 80 kg·m/s daje siłę średnią 1 000 N.

F = 1 000 N; J = 80 kg·m/s

Przykład 7

Worek treningowy o masie 2 kg zmienia prędkość o 10 m/s w 0,2 s. Zmiana pędu 20 kg·m/s daje siłę średnią 100 N.

F = 100 N; J = 20 kg·m/s

Przykład 8

Wózek o masie 80 kg rozpędza się o 3 m/s w 0,4 s. Zmiana pędu 240 kg·m/s daje siłę średnią 600 N.

F = 600 N; J = 240 kg·m/s

Najczęstsze pytania

Co liczy ten kalkulator?

Kalkulator liczy siłę średnią jako iloraz zmiany pędu i czasu: F = Δp/Δt. Wprowadza się Δp w kg·m/s oraz Δt w sekundach. Wynik jest w niutonach, a obok stoi impuls J o tej samej wartości co Δp.

W jakich jednostkach wprowadzać zmianę pędu i czas?

Domyślnie zmianę pędu wprowadza się w kg·m/s, a czas w sekundach. Wynik jest w niutonach. Po przełączeniu nagłówka na jednostki US pole pędu przyjmuje lb·ft/s, a siła jest pokazywana w lbf. Czas zostaje w sekundach.

Co się dzieje, gdy czas wynosi zero albo jest ujemny?

Dzielenie przez zero nie jest określone, a ujemny czas nie opisuje przedziału trwania. Kalkulator wymaga Δt większego od zera i Δp większego od zera. Dopóki tak nie jest, panel wyniku pozostaje pusty i pojawia się komunikat.

Czym ten kalkulator różni się od kalkulatora impulsu?

Tutaj z Δp i Δt powstaje siła średnia F. Na stronie impulsu z siły i czasu powstaje J = F·Δt. Twierdzenie o popędzie mówi, że J = Δp, więc obie strony opisują ten sam związek, tylko z innymi danymi w polach.

Czym ten kalkulator różni się od pędu p = m·v?

Pęd p = m·v opisuje jedną chwilę: masę i prędkość. Tutaj wprowadza się już określoną zmianę pędu i czas jej trwania, a wynikiem jest siła średnia. Masy nie ma w tym formularzu.

Czy F = Δp/Δt jest tym samym co F = m·a?

Przy stałej masie tak, bo Δp = m·Δv, a przyspieszenie średnie wynosi Δv/Δt. Ten kalkulator nie pyta o masę ani o przyspieszenie. Osobny kalkulator F = m·a liczy iloczyn, gdy znane są m i a, a nie Δp i Δt.

Czy wynik jest siłą chwilową?

Nie. Wynik jest średnią na całym przedziale Δt. Siła w jednej chwili może być większa albo mniejsza od tej średniej. Wykres pod panelem pokazuje tylko, jak ta średnia maleje, gdy czas się wydłuża przy stałym Δp.

Czy kalkulator pokazuje kierunek siły?

Nie. Kalkulator przyjmuje dodatnią zmianę pędu i podaje wartość siły średniej. Hamowanie i rozpędzanie wprowadza się w ten sam sposób, jako dodatnie Δp. Kierunek wektora zapisuje się osobno.

Czy przecinek i kropka oznaczają tę samą liczbę?

Tak. W polu czasu 0,1 i 0.1 oznaczają tę samą dziesiątą sekundy. Kalkulator zamienia przecinek na kropkę przed dzieleniem.

Co pokazuje wykres pod wynikiem?

Na wykresie wprowadzone Δp pozostaje stałe, a czas przebiega od połowy do trzykrotności Δt. Linia pokazuje, że dłuższe zatrzymanie przy tym samym Δp daje mniejszą siłę średnią. Oś siły jest w jednostce wybranej w nagłówku.

Czy przełącznik jednostek zmienia wzór?

Nie. Przełącznik zmienia tylko jednostki wyświetlania pędu i siły. Wartości są przeliczane na kg·m/s, dzielone według F = Δp/Δt i pokazywane z powrotem w wybranym systemie. Czas pozostaje w sekundach.

Dlaczego nie stosować tego wzoru do rakiety?

Rakieta wyrzuca masę z prędkością względną, więc bilans pędu ma dodatkowy człon, którego nie ma w ilorazie Δp/Δt dla ciała o stałym składzie. Ten kalkulator nie liczy ciągu rakiety ani siły na taśmie, po której masa się zmienia.

Jak obliczyć siłę średnią ze zmiany pędu?

Użyj F = Δp/Δt. Podziel zmianę pędu w kg·m/s przez czas w sekundach; wynik jest w niutonach. Dla 10 kg·m/s i 0,1 s: F = 10/0,1 = 100 N.

Ile wynosi F przy Δp = 10 kg·m/s i Δt = 0,1 s?

100 N. Impuls J wynosi wtedy 10 N·s, bo J = Δp. Te same 10 kg·m/s w 0,5 s dałyby 20 N.

Jak policzyć Δp z masy i zmiany prędkości przed użyciem kalkulatora?

Δp = m·|Δv| przy stałej masie. Na przykład 0,5 kg i zmiana prędkości 20 m/s dają Δp = 10 kg·m/s; tę wartość wprowadzasz do pola Δp.

Czy impuls J jest zawsze równy zmianie pędu?

Tak w twierdzeniu o popędzie: J = F·Δt = Δp. Na tej stronie J jest równe wprowadzonemu Δp, a F wynika z podzielenia przez Δt.

Czym siła średnia różni się od siły szczytowej?

F = Δp/Δt to średnia na całym przedziale. Siła szczytowa może być wyraźnie wyższa, gdy przebieg F(t) ma wąski impuls. Kalkulator nie całkuje wykresu siły.

Wynik to iloraz F = Δp/Δt: dla 10 kg·m/s i 0,1 s wynosi 100 N, a impuls J ma tę samą wartość co Δp. Popęd z siły i czasu oblicza osobny kalkulator J = F·Δt.

Źródła wiedzy

Definicja, historia, wyprowadzenie i jednostki poniżej pochodzą z podręczników mechaniki i dokumentów metrologicznych.

Strona zaktualizowana 14 października 2026.