Kalkulator dzielenia w stosunku

Wprowadź całość S oraz dwie części stosunku a : b. Udział 1 = S × a ÷ (a + b), udział 2 = S × b ÷ (a + b). 100 w 3 : 2 daje 60 i 40. 90 w 1 : 2 daje 30 i 60. Kalkulator nie skraca pary przez NWD i nie rozwiązuje proporcji a/b = c/x — tylko krojenie jednej sumy na dwie części.

Dane

Wynik

Wprowadź całość i stosunek a : b.

Skrócenie stosunku liczysz na stosunku dwóch liczb. Reguła trzech: reguła trzech. NWD: kalkulator NWD.

Jak to działa?

Jak 100 w 3 : 2 dzieli się na 60 i 40
S100
a : b3 : 2
S₁ · S₂60 · 40

Kalkulator korzysta z liczb, które wprowadzasz: całości do podziału S oraz dwóch nieujemnych części stosunku a i b. Model to klasyczny podział proporcjonalny: całość traktujesz jak sumę (a + b) równych jednostek; pierwsza strona otrzymuje a jednostek, druga b. Wzory: udział 1 = S × a ÷ (a + b), udział 2 = S × b ÷ (a + b). Dla 100 w 3 : 2 suma części wynosi 5, jedna jednostka to 20, więc wyniki to 60 i 40. Suma udziałów wraca do 100.

Model matematyczny: podział kwoty (lub innej wielkości skalarnej) w stosunku a : b — partycja proporcjonalna. To nie jest skracanie pary (12 : 8 → 3 : 2), lecz alokacja gotowej całości przy zadanym stosunku. 90 w 1 : 2 daje trzy jednostki po 30: 30 i 60. 120 w 5 : 1 daje sześć jednostek po 20: 100 i 20.

Pola to Całość do podziału, Pierwsza część stosunku i Druga część stosunku. Wprowadź 100, 3 i 2, potem Oblicz. Przecinek i kropka działają. Części muszą być nieujemne; obie naraz nie mogą być zerami. Jedna część równa zero jest dozwolona: 100 w 1 : 0 oddaje całość pierwszej stronie.

Skrócenie 12 : 8 do 3 : 2 jest na stronie stosunku dwóch liczb. Reguła trzech szuka czwartej niewiadomej x z proporcji i nie kroi jednej całości. Procent z liczby (15% z 200 = 30) to inny model.

Bez całości albo bez obu części nie ma wyniku. 200 w 1 : 1 to 100 i 100. 50 w 2 : 3 to 20 i 30. 120,5 w 2 : 3 to 48,2 i 72,3. Sprawdź najpierw przykład 100, 3 i 2.

Wzór

Dla całości S i części stosunku a, b (a ≥ 0, b ≥ 0, a + b > 0):

S₁ = S × a ÷ (a + b)

S₂ = S × b ÷ (a + b)

Jednostka: u = S ÷ (a + b), wtedy S₁ = a·u i S₂ = b·u. Model: podział proporcjonalny (partycja w stosunku a : b).

Teoria, proporcja i podział S

Definicja

Dzielenie całości S w stosunku a : b (przy a ≥ 0, b ≥ 0, a + b > 0) to rozkład S na dwie części proporcjonalne do a i b. Pierwsza część wynosi S₁ = S · a / (a + b), druga S₂ = S · b / (a + b). Równoważnie: jedna „jednostka stosunku” ma wartość u = S / (a + b), wtedy S₁ = a · u oraz S₂ = b · u. Z konstrukcji wynika S₁ + S₂ = S.

Stosunek a : b jest tu wagą względną (part-to-part). Udziały względne w całości to w₁ = a/(a+b) oraz w₂ = b/(a+b); wówczas S₁ = w₁ · S i S₂ = w₂ · S. Gdy a = 3 i b = 2, w₁ = 3/5 = 0,6 i w₂ = 2/5 = 0,4, więc z S = 100 wychodzi 60 i 40.

W nauczaniu warto odróżniać wzór matematyczny od ograniczeń arytmetyki zmiennoprzecinkowej: ten kalkulator pokazuje wynik zgodny z implementacją kalkulator w przeglądarce (arytmetyka zmiennoprzecinkowa), a nie z dowodem symbolicznym na papierze. Gdy liczby wejściowe są ekstremalne, najpierw sprawdź dziedzinę (nieujemne a, b; a + b ≠ 0), potem skalę arytmetyki zmiennoprzecinkowej.

Kontekst historyczny i pojęciowy

Podział proporcjonalny należy do najstarszych zastosowań arytmetyki praktycznej: spadki, daniny, wspólne koszty, mieszanki. Elementy Euklidesa rozwijają teorię proporcji (księgi V–VII): wielkości są w tym samym stosunku, gdy odpowiadające wielokrotności zachowują nierówności. Nowoczesny zapis a : b i utożsamienie z wagami a/(a+b) utrwaliły się w szkole, w księgowości i w naukach stosowanych (receptury, beton, alokacja budżetu).

Rozróżnia się skracanie stosunku (redukcja pary przez NWD — osobny kalkulator „stosunek dwóch liczb”) od alokacji całości przy zadanym stosunku (ten kalkulator). Reguła trzech rozwiązuje proporcję a/b = c/x i nie dzieli jednej sumy. Złoty podział φ ≈ 1,618 jest szczególnym stosunkiem (a+b)/a = a/b; formularz nie „szuka” φ — wprowadzasz własne a, b i S.

W chemii stosunek molowy z równania zbilansowanego (np. 2 : 1) podaje wagi części; ilość substancji skalujesz tak samo jak S₁ i S₂. W statystyce opisowej udziały procentowe to właśnie 100 · a/(a+b). Ten kalkulator nie jest kalkulatorem VAT ani procentu z jednej liczby.

W rozliczeniach domowych i firmowych ten sam wzór pojawia się przy podziale rachunku według powierzchni pokoi, przy alokacji budżetu projektu według udziałów partnerów oraz przy skalowaniu receptury farby lub betonu. Zawsze potrzebujesz trzech liczb: całości S oraz dwóch nieujemnych wag a i b.

Własności formalne

Dziedzina tego kalkulatora: S ∈ ℝ (skończone), a ≥ 0, b ≥ 0, a + b > 0. Wynik: S₁, S₂ ∈ ℝ z S₁ + S₂ = S. Homogeniczność: kS w tym samym a : b daje kS₁ i kS₂. Skala stosunku: ka : kb przy k > 0 daje te same udziały co a : b (wagi się nie zmieniają).

Przemienność pól nie zachodzi w zapisie: 3 : 2 przy S = 100 to 60 i 40, a 2 : 3 to 40 i 60. Gdy a = b > 0, S₁ = S₂ = S/2. Gdy b = 0 i a > 0, S₁ = S i S₂ = 0. Para a = b = 0 jest wykluczona (dzielenie przez zero w mianowniku a + b).

Tożsamość kontroli: S₁ / a = S₂ / b = u przy a > 0 i b > 0. Stąd S₁ / S₂ = a / b, o ile S₂ ≠ 0.

Pełne wyprowadzenie

Krok 1. Sprawdź, że S, a, b są skończone, a ≥ 0, b ≥ 0 i a + b > 0.

Krok 2. Policz sumę części T = a + b oraz jednostkę u = S / T.

Krok 3. Przyjmij S₁ = a · u = S · a / T oraz S₂ = b · u = S · b / T.

Krok 4. Sprawdź S₁ + S₂ = S. Wagi procentowe: 100 · a/T oraz 100 · b/T.

Przykład 100 w 3 : 2: T = 5, u = 20, S₁ = 60, S₂ = 40. Przykład 90 w 1 : 2: T = 3, u = 30, S₁ = 30, S₂ = 60.

Przypadki szczególne

100 w 3 : 2 → 60 i 40; 90 w 1 : 2 → 30 i 60; 50 w 4 : 1 → 40 i 10; 120,5 w 2 : 3 → 48,2 i 72,3; 200 w 1 : 1 → 100 i 100; 120 w 5 : 1 → 100 i 20; 100 w 1 : 0 → 100 i 0.

0 : 0 przy dowolnym S jest błędem dziedziny. Ujemne a lub b są odrzucane. Ułamki dziesiętne w S, a i b są dozwolone (w przeciwieństwie do kalkulatora skracania stosunku, który wymaga liczb całkowitych).

Uwagi numeryczne i obliczeniowe

Obliczenie: share1 = (amount * partA) / sum; share2 = (amount * partB) / sum w arytmetyce zmiennoprzecinkowej. Kalkulator akceptuje przecinek, kropkę i spacje rozdzielające tysiące, zależnie od języka strony. Suma S₁ + S₂ może odbiegać od S o błąd maszynowy przy ekstremalnych wartościach — panel pokazuje kontrolną sumę.

Bardzo małe T względem |S| daje duże |u|; to cecha wzoru. Narzędzie jest edukacyjne, nie systemem CAS ani księgowym z zaokrągleniem monetarnym do grosza — zaokrąglenie wyświetlane wynika z formatowania, nie z osobnej polityki bankowej.

Pojęcia pokrewne i źródła

Pokrewne: stosunek dwóch liczb (skracanie a : b), NWD, reguła trzech, procent z liczby, procentowa zmiana. Do VAT i marży użyj osobnych kart procentowych na witrynie.

Źródła: Euclid, Elements (proporcje); podręczniki arytmetyki szkolnej (podział proporcjonalny); MathWorld — Ratio; Wikipedia — Ratio / Stosunek (matematyka). Narzędzie edukacyjne.

Jak korzystać

  1. Wprowadź całość do podziału, na przykład 100.
  2. Wprowadź pierwszą część stosunku, na przykład 3.
  3. Wprowadź drugą część stosunku, na przykład 2.
  4. Kliknij Oblicz. 100 w 3 : 2 daje 60 i 40. 90 w 1 : 2 daje 30 i 60.
  5. Sprawdź panel: sumę udziałów, jednostkę u oraz wagi procentowe. Pasek ilustruje podział.
  6. Obie części zero nie przechodzą. Skrócenie 12 : 8 otwórz na stosunku dwóch liczb.

Słownik symboli

100 w 3 : 2 daje 60 i 40. Wzór S × a ÷ (a + b) oraz S × b ÷ (a + b).

S
Całość do podziału. Pole „Całość do podziału”. Przykład: 100.
a : b
Części stosunku. Pola pierwszej i drugiej części. Przykład: 3 : 2.
S₁, S₂
Udziały. S₁ = 60 i S₂ = 40 przy 100 w 3 : 2.
u
Jedna jednostka stosunku: S ÷ (a + b). Przy 100 i 3 : 2 to 20.
waga %
100 · a/(a+b) i 100 · b/(a+b). Przy 3 : 2 to 60% i 40%.

Przykłady

Przykład 1

  • Całość: 100
  • Stosunek: 3 : 2

60 · 40

Ile daje 100 w stosunku 3 : 2? 60 i 40.

Przykład 2

  • Całość: 90
  • Stosunek: 1 : 2

30 · 60

Ile daje 90 w stosunku 1 : 2? 30 i 60.

Przykład 3

  • Całość: 50
  • Stosunek: 4 : 1

40 · 10

Ile daje 50 w stosunku 4 : 1? 40 i 10.

Przykład 4

  • Całość: 120,5
  • Stosunek: 2 : 3

48,2 · 72,3

Ile daje 120,5 w stosunku 2 : 3? 48,2 i 72,3.

Przykład 5

  • Całość: 200
  • Stosunek: 1 : 1

100 · 100

Ile daje 200 w stosunku 1 : 1? 100 i 100.

Przykład 6

  • Całość: 120
  • Stosunek: 5 : 1

100 · 20

Ile daje 120 w stosunku 5 : 1? 100 i 20.

Przykład 7

  • Całość: 100
  • Stosunek: 0 : 0

Brak podziału

Co daje 100 w stosunku 0 : 0? Brak podziału — błąd dziedziny.

Powiązane kalkulatory

Najczęstsze pytania

Co liczy ten kalkulator?

Dzieli całość S w stosunku a : b na dwie części S·a/(a+b) oraz S·b/(a+b). Dla 100 w 3 : 2 wynik to 60 i 40. Nie skraca pary 12 : 8 i nie liczy reguły trzech.

Jaki jest wzór podziału?

Udział 1 = S × a ÷ (a + b). Udział 2 = S × b ÷ (a + b). Jedna jednostka stosunku to u = S ÷ (a + b). Suma udziałów wraca do S.

Czy suma udziałów musi wracać do całości?

Tak. S₁ + S₂ = S z konstrukcji wzoru. Jeśli wyświetlana suma nie zgadza się dokładnie, sprawdź wprowadzone a i b oraz zaokrąglenie zmiennoprzecinkowe.

Czy części stosunku mogą być zerami?

Jedna może być 0, obie naraz nie. 100 w 1 : 0 oddaje całość pierwszej stronie. Para 0 : 0 jest błędem dziedziny.

Czy całość musi być liczbą całkowitą?

Nie. 120,5 w 2 : 3 daje 48,2 i 72,3. Części a i b też mogą być ułamkami, byle nieujemne i nie obie zero.

Czym to się różni od skracania 12 : 8?

Tam NWD skraca parę do 3 : 2. Tutaj już masz stosunek i dzielisz gotową całość, np. 100 na 60 i 40.

Czym różni się reguła trzech?

Reguła trzech szuka czwartej liczby x z proporcji a/b = c/x. Ta strona kroi jedną sumę S według a : b.

Czy 15% z 200 to ten podział?

Nie. 15% z 200 = 30 jest na stronie procentu z liczby. Tutaj wprowadzasz całość i dwie części stosunku.

Jak działają wagi procentowe?

Waga pierwszej części to 100 · a/(a+b), drugiej 100 · b/(a+b). Przy 3 : 2 to 60% i 40% — niezależnie od S.

Czy kolejność a i b zmienia wynik?

Tak w przypisaniu stron: 3 : 2 przy 100 to 60 i 40, a 2 : 3 to 40 i 60. Suma nadal wynosi 100.

Czy ustawienia waluty i jednostek w nagłówku strony wpływają na wynik?

Nie. Wynik zależy tylko od S, a i b. Ustawienia waluty i jednostek w nagłówku strony nie wpływają na ten wynik.

Co gdy a = b?

Udziały są równe: po połowie całości. 200 w 1 : 1 daje 100 i 100.

Jak podzielić liczbę w stosunku a : b?

Wprowadź całość S oraz części a i b (nieujemne, nie obie zero). Udział 1 = S × a ÷ (a + b), udział 2 = S × b ÷ (a + b). Dla 100 w 3 : 2 dostajesz 60 i 40; suma wraca do 100.

Ile wynosi 100 w stosunku 3 : 2?

60 i 40. Jedna jednostka stosunku to 100 ÷ 5 = 20, więc trzy jednostki dają 60, a dwie dają 40. To pierwszy przykład na stronie.

Czy kalkulator dzieli na trzy części a : b : c?

Nie. Ta strona kroi całość tylko na dwie części a : b. Stosunki trójczłonowe (np. 2 : 3 : 5) nie są obsługiwane.

Czy ujemne części stosunku są dozwolone?

Nie. Części a i b muszą być ≥ 0. Jedna może być zerem (100 w 1 : 0 oddaje całość pierwszej stronie), ale para 0 : 0 jest błędem dziedziny.

Jak sprawdzić, że podział jest poprawny?

Dodaj oba udziały: muszą wrócić do S. Przy 3 : 2 wagi procentowe to 60% i 40% niezależnie od S — to szybka kontrola proporcji.

Dla 100 w 3 : 2 udziały to 60 i 40 (pięć jednostek po 20). Skrócenie 12 : 8 jest na stosunku dwóch liczb.

Źródła wiedzy

Definicja stosunku i podziału proporcjonalnego poniżej pochodzi z uznanych źródeł.

Strona zaktualizowana 2 listopada 2026.