Przykład 1
- 2 kg kosztuje 5 zł
- Ile kosztuje 6 kg? → c = 6
x = 15
2 : 5 = 6 : 15 - cena rośnie proporcjonalnie do masy.
Wpisz znaną parę i trzecią liczbę. Jeśli 2 odpowiada 5, to 6 odpowiada 15, bo x = (5 × 6) ÷ 2. Trzy godziny na 12 zadań dają x = 20 przy pięciu godzinach w tym samym tempie.
Kalkulator zakłada proporcjonalność prostą: im więcej jednego, tym więcej drugiego w tej samej relacji. Pierwsza liczba w parze nie może być zerem.
Uzupełnij trzy pola, żeby znaleźć x.
W proporcjonalności prostej dwie wielkości rosną razem w stałym stosunku. Jeśli 2 odpowiada 5, to 6 odpowiada x. Zapis: a : b = c : x, czyli a/b = c/x. Stąd x = (b × c) ÷ a. 5 × 6 ÷ 2 = 15.
To klasyczna reguła trzech z zadań tekstowych: ceny, tempo, dawki. 2 kg za 5 zł, 6 kg za 15 zł. 3 h → 12 zadań, 5 h → 20 zadań, bo 12 × 5 ÷ 3 = 20. Pierwsza liczba w parze nie może być zerem.
Pola: Pierwsza liczba w proporcji (a), Odpowiada jej (b), Druga liczba, szukamy x (c). Wpisz 2, 5 i 6, kliknij Oblicz. Przecinek i kropka działają. Jednostki w całym zadaniu trzymaj spójne: same kilogramy, same godziny.
Skrócony stosunek 12:8 → 3:2 liczysz na stosunku dwóch liczb. Podział 100 w 3:2 na 60 i 40 jest na dzieleniu w stosunku. Tu z trzech liczb składasz czwartą.
Bez a, b albo c wynik nie wychodzi. a = 0 karta odrzuca. 2, 5 i 6 zostają 15 niezależnie od nagłówka waluty.
4 odpowiada 10, 10 odpowiada x = 25. 7 odpowiada 21, 2 odpowiada x = 6. Sprawdź najpierw 2, 5 i 6.
Jeśli a odpowiada b, a c odpowiada x, to:
x = (b × c) ÷ a (dla a ≠ 0)
Znana para i trzecia liczba. Jeśli 2 odpowiada 5, to 6 odpowiada 15, bo x = (5 × 6) ÷ 2. Trzy godziny na 12 zadań dają x = 20 przy pięciu godzinach.
x = 15
2 : 5 = 6 : 15 - cena rośnie proporcjonalnie do masy.
x = 20
Więcej czasu - więcej wykonanych zadań w tej samej tempie.
x = 20
Przy stałej prędkości czas rośnie jak droga.
x = 18
Działa też na ułamkach dziesiętnych - ważna jest proporcja, nie tylko liczby całkowite.
15 zł
2 kg za 5 zł, ile za 6 kg? 15 zł, bo 5 × 6 ÷ 2.
21 zł
4 zeszyty za 12 zł, ile za 7 zeszytów? 21 zł, bo 12 × 7 ÷ 4.
Niewiadoma wynosi 15. Mnożysz 5 przez 6 i dzielisz przez 2, bo cena rośnie proporcjonalnie do masy.
Wychodzi 20. To samo tempo: 12 × 5 ÷ 3 = 20, pięć godzin przy dwunastu zadaniach na trzy godziny.
x = (b × c) ÷ a, z proporcji a/b = c/x. Pierwsza liczba a nie może być zerem, bo przez nią dzielisz.
Stosunek skraca dwie liczby. Tutaj z trzech składasz czwartą. 12:8 → 3:2 jest na karcie stosunku, nie tutaj.
Tak. 10 × 10 ÷ 4 = 25, ta sama reguła trzech zapisana dwukropkami.
Nie ma wyniku. Dzielenie przez zero. Pierwsza liczba w znanej parze musi być niezerowa.
Niewiadoma wynosi 6. 21 × 2 ÷ 7 = 6, trzy razy mniejsza para przy tym samym stosunku.
W każdej parze tak. Kilogramy z kilogramami, godziny z godzinami. Nagłówek strony nie przelicza 2 kg na funty.
Na stronie dzielenia w stosunku. Wyjdzie 60 i 40. Tutaj nie ma pola całości, tylko trzy liczby i czwarta niewiadoma.
To procent z liczby, wynik 30, inna karta. Reguła trzech chce trzy znane liczby i jedną niewiadomą.