Przykład 1
Kulka z ładunkiem 1 µC w szkolnym doświadczeniu. Punkt pomiaru leży 0,1 m od środka kulki, a pole stałej k zostaje puste.
E = 898 755,1792 N/C
Wprowadź ładunek Q w kulombach i odległość r w metrach. Pole stałej k możesz zostawić puste: kalkulator podstawia wtedy 8,9875517923×10⁹ N·m²/C². Dla 1 µC w odległości 0,1 m natężenie wynosi 898 755,1792 N/C. Model dotyczy jednego ładunku punktowego w próżni: nie sumuje wielu źródeł i nie dzieli przez εᵣ.
Wprowadź ładunek i odległość. Natężenie, wprowadzone dane i wykres E(r) pojawią się tutaj.
Siłę między dwoma ładunkami oblicza kalkulator F = k·q₁·q₂/r², natężenie pola z siły działającej na ładunek próbny — kalkulator E = F/q, a potencjał z pracy — kalkulator V = W/q.
Natężenie pola elektrycznego ładunku punktowego w próżni wynosi E = k·Q/r². To prawo Coulomba podzielone przez ładunek próbny: siła F = k·Q·q/r², a natężenie E = F/q. Dla Q = 1 µC = 1×10⁻⁶ C i r = 0,1 m, przy pustym polu stałej k, kalkulator podstawia k = 8,9875517923×10⁹ N·m²/C². Kwadrat odległości wynosi 0,01 m², iloczyn k·Q wynosi 8987,5517923 N·m²/C, a iloraz daje 898 755,17923 N/C. Panel zaokrągla wynik do czterech miejsc po przecinku i pokazuje 898 755,1792 N/C. Ta sama liczba jest w V/m, bo 1 N/C = 1 V/m.
Kalkulator korzysta z trzech liczb. Stała k w N·m²/C² jest opcjonalna. Ładunek Q w kulombach jest obowiązkowy. Odległość r w metrach jest obowiązkowa i musi być większa od zera. Mikrokulomb wprowadza się jako 1e-6, a nie jako 1. Przecinek, kropka i zapis wykładniczy oznaczają tę samą liczbę.
Co pokazuje panel wyniku. Oprócz natężenia E kalkulator podaje wartość bezwzględną |E|, użytą stałą k, wprowadzone Q i r, kwadrat r² oraz natężenie w odległości 2r. Dla wartości odniesienia jest to 898 755,1792 N/C, ta sama wartość bezwzględna, k = 8,9875517923×10⁹ N·m²/C², Q = 1.0000e-6 C, r = 0,1000 m, r² = 0,0100 m² oraz 224 688,7948 N/C w podwojonej odległości. Wykres rysuje E w funkcji odległości przy ustalonych k i Q. Krzywa maleje jak 1/r².
Granice modelu. Kalkulator zakłada jeden ładunek skupiony w punkcie, próżnię i pole statyczne. Nie wprowadza względnej przenikalności dielektryka, nie sumuje pól kilku ładunków i nie liczy potencjału V = k·Q/r. Nie liczy też siły między dwoma ładunkami. Siłę F = k·q₁·q₂/r² liczy kalkulator siły Coulomba, a definicję E = F/q kalkulator natężenia z siły. Ładunek ze wzoru Q = I·t oblicza osobny kalkulator.
Przełącznik jednostek w nagłówku zmienia odległość na stopy. Stała k i ładunek Q pozostają w jednostkach SI, a kwadrat r² w panelu jest zawsze w metrach kwadratowych, bo do wzoru wchodzi r w metrach. Wartości w tekście pozostają w jednostkach SI jako punkt odniesienia. Gdy |E| wynosi co najmniej 1 000 000 N/C, panel zapisuje notację wykładniczą z kropką, na przykład 3.5950e+6.
Przykłady na stronie: 1 µC w 0,1 m daje 898 755,1792 N/C; to samo przy szkolnym k = 9×10⁹ daje 900 000,0000 N/C; 1 µC w 0,05 m daje 3.5950e+6 N/C; 1 µC w 0,2 m daje 224 688,7948 N/C; ładunek −2 µC w 0,5 m daje -71 900,4143 N/C. Przycisk „Wypełnij ten przykład” wprowadza te same liczby do pól i odświeża panel oraz wykres. Pola są puste przy wejściu na stronę.
E = k · Q / r2
k = 1/(4πε₀). Gdy pole stałej k jest puste, kalkulator podstawia 8,9875517923×10⁹ N·m²/C². Odległość spełnia r > 0.
Model: pole elektryczne ładunku punktowego z prawa Coulomba (C.-A. de Coulomb, pamiętniki Akademii, 1785; postać E = F/q u Faradaya i Maxwella). Kalkulator wyznacza E ze znakiem Q. Nie liczy siły między dwoma ładunkami i nie liczy potencjału.
Natężenie pola elektrycznego w danym punkcie mówi, jaka siła działałaby na dodatni ładunek próbny o wartości 1 C umieszczony w tym punkcie, gdyby ten ładunek nie zaburzał źródła. Dla ładunku skupionego w jednym punkcie, w próżni, natężenie w odległości r wynosi E = k·Q/r². Kierunek jest promieniowy. Dodatnie Q odpycha ładunek próbny, ujemne Q przyciąga go. Ten kalkulator podaje liczbę ze znakiem Q: dodatni wynik oznacza zwrot od ładunku, ujemny zwrot ku ładunkowi.
Wartością odniesienia na tej stronie jest Q = 1 µC = 1×10⁻⁶ C oraz r = 0,1 m, przy pustym polu stałej k. Kalkulator podstawia k = 8,9875517923×10⁹ N·m²/C². Iloczyn k·Q wynosi 8987,5517923 N·m²/C, r² = 0,01 m², więc E = 898 755,17923 N/C. Panel pokazuje 898 755,1792 N/C. Ta para danych jest punktem odniesienia całej strony. Jednostka N/C jest równa V/m.
Charles-Augustin de Coulomb ogłosił w 1785 roku, w „Histoire de l’Académie royale des sciences”, pomiary siły między ładunkami na wadze skręceń. Siła malała jak odwrotność kwadratu odległości. Wcześniej do tego samego prawa doszedł Henry Cavendish w doświadczeniach z lat 70. XVIII wieku. Wyniki Cavendisha ogłosił dopiero James Clerk Maxwell w 1879 roku, w tomie „The Electrical Researches of the Honourable Henry Cavendish”.
Coulomb mierzył siłę, nie wektor pola. Pojęcie pola jako stanu przestrzeni rozwinął Michael Faraday w latach 30. i 40. XIX wieku, a matematyczną postać nadał mu Maxwell. Dzisiejszy wzór E = k·Q/r² jest siłą Coulomba podzieloną przez ładunek próbny. Stała k wynosi 1/(4πε₀). Liczba zapisana w kalkulatorze, 8,9875517923×10⁹, jest powszechnie drukowanym przybliżeniem tej stałej, bliskim wartości c²×10⁻⁷ z epoki dokładnego μ₀. Nie jest to bieżący odczyt CODATA po redefinicji SI w 2019 roku, gdy ε₀ stało się wielkością mierzoną. Zadania szkolne często biorą 9×10⁹. Tę liczbę wprowadza się w polu stałej k.
Krok 1. Prawo Coulomba: siła między ładunkami Q i q oddalonymi o r wynosi F = k·Q·q/r², a jej kierunek leży na prostej łączącej ładunki. Krok 2. Natężenie definiuje się jako granicę F/q, gdy ładunek próbny q jest tak mały, że nie przesuwa źródła. Krok 3. Podzielenie siły przez q skraca q i zostawia E = k·Q/r². Ładunek próbny nie jest więc daną tego kalkulatora.
Krok 4. Dla wartości odniesienia r² = (0,1)² = 0,01 m², a k·Q = 8,9875517923×10⁹ × 10⁻⁶ = 8987,5517923. Iloraz wynosi 898 755,17923 N/C, co panel zapisuje jako 898 755,1792 N/C. Przy szkolnym k = 9×10⁹ ten sam ładunek i ta sama odległość dają 900 000,0000 N/C. Różnica pochodzi wyłącznie ze stałej, nie z innego wzoru.
Kalkulator zakłada jeden ładunek skupiony w punkcie, próżnię oraz pole elektrostatyczne. Nie dzieli k przez względną przenikalność ośrodka. Jeśli ładunek jest w dielektryku, wprowadź już zmniejszoną stałą. Rozmiar rzeczywistej kulki musi być mały wobec r. Przy powierzchni kuli o skończonym promieniu model punktowy zawyża natężenie, bo ładunek jest rozłożony, a nie skupiony w jednym punkcie.
Kalkulator nie liczy pola nieskończonej linii, płaszczyzny, dipola ani kondensatora płaskiego. Nie dodaje pól od kilku ładunków, bo superpozycja jest sumą wektorów, a tutaj wynik jest jednym skalarem ze znakiem. Nie liczy potencjału V = k·Q/r. Przy r = 0 wzór ma osobliwość i kalkulator odmawia dzielenia. Ładunki w ruchu i pole magnetyczne leżą poza tym modelem.
Znak E jest znakiem Q. Dla Q = −2 µC i r = 0,5 m wynik wynosi -71 900,4143 N/C, a wartość bezwzględna 71 900,4143 N/C. Podwojenie odległości dzieli natężenie przez cztery, a nie przez dwa. Z 0,1 m na 0,2 m wartość odniesienia spada z 898 755,1792 N/C do 224 688,7948 N/C. Dwukrotne zbliżenie, z 0,1 m na 0,05 m, daje 3.5950e+6 N/C, bo przy |E| co najmniej 10⁶ panel używa notacji wykładniczej.
Siłę na znany ładunek próbny liczy się z F = q·E, ale q nie ma tu pola. Natężenie z definicji E = F/q oblicza osobny kalkulator, a siłę między dwoma ładunkami — kalkulator prawa Coulomba. Potencjał i pojemność kondensatora też mają własne kalkulatory, bo tam wzory biorą inne dane.
Kulomb, niuton i wolt są jednostkami SI, zgodnie z broszurą BIPM. Zachodzi 1 N/C = 1 V/m. Ładunek wprowadza się w kulombach: 1 µC = 1×10⁻⁶ C, a 1 nC = 1×10⁻⁹ C. Odległość wprowadza się w metrach. Po przełączeniu nagłówka na jednostki US pole r pokazuje stopy i w nawiasie metry, a k oraz Q zostają w SI. Przecinek i kropka w polach są równoważne.
Liczby poniżej są wynikami wzoru dla podanych danych, nie pomiarem z laboratorium. Kulka 1 µC w odległości 10 cm daje 898 755,1792 N/C. Ta sama kulka w odległości 1 m daje 8987,5518 N/C. Model 100 nC w odległości 1 cm, traktowany jako punkt, daje 8.9876e+6 N/C. Ładunek 10 µC w odległości 30 cm daje 998 616,8658 N/C. Ładunek 2 µC w odległości 2 m daje 4493,7759 N/C. Pole przy powierzchni Ziemi w spokojną pogodę bywa rzędu 100 V/m, ale pochodzi od chmur i gruntu, a nie od jednego ładunku punktowego, więc ten kalkulator go nie opisuje.
Definicja, wyprowadzenie i rys historyczny pochodzą z prac źródłowych i podręczników: C.-A. de Coulomb, pamiętniki w „Histoire de l’Académie royale des sciences”, 1785; J. C. Maxwell (red.), „The Electrical Researches of the Honourable Henry Cavendish”, Cambridge 1879; D. Halliday, R. Resnick, J. Walker, „Podstawy fizyki”, rozdział o polu elektrycznym ładunku punktowego; H. D. Young, R. A. Freedman, „University Physics”, rozdział o polu ładunku punktowego; D. J. Griffiths, „Introduction to Electrodynamics”, rozdział 2; R. P. Feynman, R. B. Leighton, M. Sands, „The Feynman Lectures on Physics”, t. II, rozdział 4 (Electrostatics); BIPM, broszura SI, 9. wydanie; NIST, stała elektryczna CODATA. Strona ma charakter edukacyjny. Stała w kodzie nie jest odczytem na żywo z CODATA.
Poniżej opisano symbole wzoru E = k·Q/r² i pola formularza, do których wprowadza się ich wartości. Gdy pole stałej k jest puste, kalkulator podstawia 8,9875517923×10⁹. Dla 1 µC w odległości 0,1 m panel pokazuje 898 755,1792 N/C.
Kulka z ładunkiem 1 µC w szkolnym doświadczeniu. Punkt pomiaru leży 0,1 m od środka kulki, a pole stałej k zostaje puste.
E = 898 755,1792 N/C
Model rurki potartej wełną: ładunek −2 µC. Punkt leży 0,5 m od rurki, więc zwrot natężenia jest ku ładunkowi.
E = -71 900,4143 N/C
Czujnik w klasie stoi 0,2 m od kulki o ładunku 0,5 µC. Pole stałej k zostaje puste.
E = 112 344,3974 N/C
Ta sama kulka 1 µC, czujnik przysunięty na 0,05 m. Natężenie jest cztery razy większe niż w 0,1 m.
E = 3.5950e+6 N/C
Ta sama kulka 1 µC, punkt oddalony na 1 m. Natężenie spada stukrotnie wobec pomiaru w 0,1 m.
E = 8987,5518 N/C
Zadanie szkolne każe podstawić k = 9×10⁹ przy 1 µC i 0,1 m. To zaokrąglenie domyślnej stałej, a nie ta sama liczba.
E = 900 000,0000 N/C
Model grzebienia: 100 nC skupione w punkcie, pomiar w odległości 0,01 m. Rzeczywisty grzebień nie jest punktem, więc wynik jest modelem.
E = 8.9876e+6 N/C
Kulka z ładunkiem 10 µC. Punkt leży 0,3 m od jej środka, a pole stałej k zostaje puste.
E = 998 616,8658 N/C
Ładunek 2 µC i punkt w odległości 2 m. Natężenie jest już rzędu kilku tysięcy niutonów na kulomb.
E = 4493,7759 N/C
Podwojenie odległości z przykładu 1: ta sama kulka 1 µC, punkt w 0,2 m. Natężenie spada do jednej czwartej.
E = 224 688,7948 N/C
Kalkulator wyznacza natężenie pola elektrycznego jednego ładunku punktowego w próżni ze wzoru E = k·Q/r². Dla 1 µC w odległości 0,1 m, przy pustym polu stałej k, wynik na panelu wynosi 898 755,1792 N/C.
Nie. Gdy pole stałej k jest puste, kalkulator podstawia 8,9875517923×10⁹ N·m²/C². Wprowadzone 9×10⁹ zastępuje tę stałą. Dla 1 µC i 0,1 m szkolne k daje wtedy 900 000,0000 N/C.
Ładunek Q w kulombach, odległość r w metrach, a stałą k w N·m²/C², jeśli ją wprowadzasz. 1 µC to 1×10⁻⁶ C. Wynik jest w N/C, czyli w V/m. Po przełączeniu nagłówka na jednostki US odległość jest w stopach, a k i Q zostają w układzie SI.
Wzór ma osobliwość przy r = 0, więc kalkulator nie wykonuje dzielenia. Odległość musi być większa od zera. Q i r muszą być liczbami. Puste pole na stałą k jest poprawne.
Tutaj jest natężenie od jednego ładunku Q, w N/C. Siła Coulomba F = k·q₁·q₂/r² jest siłą między dwoma ładunkami, w niutonach. Tamten wzór liczy osobny kalkulator.
Tutaj natężenie wynika z ładunku źródła i odległości. Definicja E = F/q korzysta ze zmierzonej siły i z ładunku próbnego. Tej pary ten kalkulator nie przyjmuje.
Tak. Znak natężenia jest znakiem Q. Dodatnie E ma zwrot od ładunku, ujemne zwrot ku ładunkowi. Dla −2 µC w odległości 0,5 m panel pokazuje -71 900,4143 N/C.
Bo odległość stoi w mianowniku w kwadracie. Podwojenie r dzieli E przez cztery. Z 0,1 m na 0,2 m wartość odniesienia spada z 898 755,1792 N/C do 224 688,7948 N/C. Zbliżenie z 0,1 m na 0,05 m daje 3.5950e+6 N/C.
Nie. Model to jeden ładunek punktowy. Superpozycja wymaga sumy wektorów, a potencjał ładunku punktowego to V = k·Q/r. Żadnej z tych wielkości ten kalkulator nie liczy.
Nie jako osobne pole. Wzór używa k próżni, dopóki nie wprowadzisz mniejszej stałej. Dla ośrodka o względnej przenikalności εᵣ szkolne przybliżenie to k podzielone przez εᵣ. Kalkulator sam εᵣ nie pyta.
Tak. Kalkulator czyta 0,1 i 0.1 jako tę samą odległość, a zapis 1e-6 jako 1×10⁻⁶. Pola są puste przy wejściu na stronę. Podpowiedź w polu nie jest wprowadzoną wartością.
Bo pusta stała k to 8,9875517923×10⁹, a nie szkolne 9×10⁹. Iloraz daje 898 755,1792 N/C. Liczbę 9×10⁵ N/C dostaniesz dopiero po wprowadzeniu k = 9×10⁹ i wtedy panel pokazuje 900 000,0000 N/C.
Użyj E = k·Q/r². Przy domyślnym k ≈ 8,98755×10⁹, Q = 1×10⁻⁶ C i r = 0,1 m: E ≈ 898 755 N/C.
898 755,1792 N/C przy domyślnym k. Przybliżenie k = 9×10⁹ daje 900 000 N/C — stąd różnica względem szkolnego „9×10⁵”.
1 µC = 1×10⁻⁶ C, czyli 0,000001 albo 1e-6. Mikrokulomby nie są osobną jednostką w polu Q.
Natężenie spada do jednej czwartej, bo r wchodzi do wzoru w drugiej potędze. Przy 0,2 m zamiast 0,1 m wynik jest około 224 689 N/C.
Tak liczbowo: 1 N/C = 1 V/m. Kalkulator podaje wynik w N/C, co jest równoważne woltowi na metr.
Definicja, jednostka, historia i wyprowadzenie pochodzą z uznanych źródeł fizyki i metrologii.
Strona zaktualizowana 14 października 2026.