Logarytm o dowolnej podstawie

Wprowadź podstawę a oraz argument x. Logarytm loga(x) to wykładnik y, dla którego ay = x. Wynik liczony jest ze wzoru y = ln(x)/ln(a). Dla a = 2 i x = 8 wynik wynosi 3. Dla a = 10 i x = 100 wynik wynosi 2. W liczbach rzeczywistych wymagane jest x > 0 oraz a > 0, a ≠ 1.

Dane

Wynik

Wprowadź podstawę a i argument x.

Podstawa a musi być > 0 i ≠ 1. Argument x musi być > 0. Poza dziedziną logarytm rzeczywisty nie istnieje — kalkulator zgłasza błąd zamiast pokazywać mylące zero (które myliłoby się z loga(1) = 0).

Jak to działa?

Jak liczy się log₂(8)
a2
x8
ln(x)/ln(a)ln 8 / ln 2
y3

Logarytm o podstawie a, zapisany log_a(x), jest wykładnikiem y spełniającym równanie a^y = x. Innymi słowy: do której potęgi podnieść a, żeby dostać x. Definicja wymaga x > 0 oraz a > 0, a ≠ 1. Wtedy funkcja wykładnicza t ↦ a^t jest bijekcją z ℝ na (0, ∞) i ma odwrotność log_a. Ten wybór dziedziny i wzór zmiany podstawy są standardem w NIST Digital Library of Mathematical Functions, §4.1 (logarytmy) oraz w klasycznych tablicach Abramowitza i Steguna.

Kalkulator korzysta z dwóch liczb, które wprowadzasz: podstawy a (pole „Podstawa a”) oraz argumentu x (pole „Argument x”). Kalkulator liczy y = ln(x) / ln(a), czyli ln(x)/ln(a). To ten sam wynik co log₁₀(x)/log₁₀(a). Dla a = 2 i x = 8 wynik wynosi 3, bo 2³ = 8. Dla a = 10 i x = 100 wynik wynosi 2. Dla a = 3 i x = 27 wynik w zeszycie to 3; w arytmetyce zmiennoprzecinkowej iloraz bywa 3,0000000000000004, więc panel pokazuje wiele miejsc po przecinku blisko 3.

Gdy a = 1, a ≤ 0 albo x ≤ 0, logarytm rzeczywisty nie istnieje. Wcześniejsza wersja kalkulatora zwracała wtedy 0, co myliło się z poprawnym wynikiem log_a(1) = 0 przy dozwolonej podstawie. Teraz kalkulator zgłasza błąd: zła podstawa albo niedodatni argument nie dostają fałszywego zera. Przecinek i kropka w polach są równoważne.

Przypadki szczególne wynikają z wyboru a. Dla a = 10 funkcja to logarytm dziesiętny (common log). Dla a = e ≈ 2,718281828459045 wynik to logarytm naturalny ln(x). Dla a = 2 wynik to logarytm binarny, używany przy bitach i drzewach. Sąsiednie kalkulatory log₁₀ i ln trzymają te podstawy na stałe; tutaj wybierasz a sam.

Prawa logarytmów wynikają z praw potęgowania. Przy ustalonej a i dodatnich argumentach: log_a(xy) = log_a(x) + log_a(y), log_a(x/y) = log_a(x) − log_a(y), log_a(x^k) = k·log_a(x). Zmiana podstawy: jeśli y = log_a(x), to a^y = x; zlogarytmowanie dowolną dozwoloną podstawą c daje y·log_c(a) = log_c(x), stąd y = log_c(x)/log_c(a). W panelu wyniku widać też kontrolę a^y, która wraca blisko x.

W informatyce log₂ określa rząd wielkości w bitach. W chemii log₁₀ wchodzi w pH i pKa. Ten kalkulator nie liczy pH ani głębokości drzewa — tylko y = log_a(x) z dwóch pól, ze wzorem zmiany podstawy.

Wzór

y = loga(x) wtedy i tylko wtedy, gdy ay = x, przy x > 0, a > 0, a ≠ 1.

Wzór zmiany podstawy: loga(x) = ln(x) / ln(a) = log₁₀(x) / log₁₀(a). Symbol a to podstawa (pole „Podstawa a”). Symbol x to argument (pole „Argument x”). Symbol y to wynik. Obliczenie: ln(x) / ln(a).

Model matematyczny: logarytm o podstawie a ze wzorem zmiany podstawy (change-of-base), zgodnie z NIST DLMF §4.1 oraz z Abramowitzem i Stegunem (rozdział 4).

Teoria, zmiana podstawy i prawa

Definicja

Logarytm o podstawie a liczby x to wykładnik y spełniający aʸ = x. Zapis: y = log_a(x). W dziedzinie rzeczywistej wymaga się x > 0 oraz a > 0, a ≠ 1. Wzór zmiany podstawy sprowadza wszystko do ln: log_a(x) = ln(x)/ln(a) = log₁₀(x)/log₁₀(a). Kalkulator liczy ln(x)/ln(a) i pokazuje też warianty log₁₀.

Gdy a = e, otrzymujemy ln; gdy a = 10 — log₁₀; gdy a = 2 — logarytm binarny lb/ld. NIST DLMF §4.6 i Abramowitz & Stegun podają tożsamość zmiany podstawy jako standard. MathWorld (Logarithm) opisuje te same warunki na a i x.

W nauczaniu warto odróżniać wzór matematyczny od ograniczeń arytmetyki zmiennoprzecinkowej: ten kalkulator pokazuje wynik zgodny z obliczeniem w przeglądarce (arytmetyka zmiennoprzecinkowa), a nie z dowodem symbolicznych tożsamości na papierze. Gdy liczby wejściowe są ekstremalne, najpierw sprawdź dziedzinę, potem skalę arytmetyki zmiennoprzecinkowej.

Kontekst historyczny i pojęciowy

Różne podstawy odpowiadają różnym skalom: bity (a = 2), dekady (a = 10), nepery (a = e). W informatyce log₂ pojawia się w złożoności i entropii Shannona (w bitach). Algebraicznie wszystkie logarytmy rzeczywiste różnią się tylko stałą.

Pojęciowo kalkulator nie przyjmuje a ≤ 0 ani a = 1 (funkcja aʸ nie jest wtedy bijekcją ℝ → (0, ∞) w standardowym sensie). Ujemne x są odrzucane w ℝ.

W nauczaniu warto odróżniać wzór matematyczny od ograniczeń arytmetyki zmiennoprzecinkowej: ten kalkulator pokazuje wynik zgodny z obliczeniem w przeglądarce (arytmetyka zmiennoprzecinkowa), a nie z dowodem symbolicznych tożsamości na papierze. Gdy liczby wejściowe są ekstremalne, najpierw sprawdź dziedzinę, potem skalę arytmetyki zmiennoprzecinkowej.

Własności formalne

Dziedzina: x > 0, a > 0, a ≠ 1. Przeciwdziedzina: ℝ. Dla a > 1 funkcja jest rosnąca; dla 0 < a < 1 — malejąca. log_a(a) = 1, log_a(1) = 0, log_a(aʸ) = y.

Tożsamości: log_a(xy) = log_a x + log_a y; log_a(xʳ) = r log_a x; log_a(1/x) = −log_a x; log_a(x) = 1/log_x(a) przy x ≠ 1. Zmiana: log_a x = log_b x / log_b a.

Pochodna względem x: ∂/∂x log_a x = 1/(x ln a).

W nauczaniu warto odróżniać wzór matematyczny od ograniczeń arytmetyki zmiennoprzecinkowej: ten kalkulator pokazuje wynik zgodny z obliczeniem w przeglądarce (arytmetyka zmiennoprzecinkowa), a nie z dowodem symbolicznych tożsamości na papierze. Gdy liczby wejściowe są ekstremalne, najpierw sprawdź dziedzinę, potem skalę arytmetyki zmiennoprzecinkowej.

Pełne wyprowadzenie

Krok 1. Niech y = log_a x, więc x = aʸ = e^{y ln a} (przy a > 0, a ≠ 1).

Krok 2. ln x = y ln a ⇒ y = ln x / ln a, o ile ln a ≠ 0 (czyli a ≠ 1).

Krok 3. Stąd obliczenie: ln(x)/ln(a). Równoważnie log₁₀(x)/log₁₀(a).

Krok 4 (poprawność). a^{ln x / ln a} = e^{(ln x / ln a)·ln a} = e^{ln x} = x. To jest definicja odwrotności potęgi (DLMF §4.6).

W nauczaniu warto odróżniać wzór matematyczny od ograniczeń arytmetyki zmiennoprzecinkowej: ten kalkulator pokazuje wynik zgodny z obliczeniem w przeglądarce (arytmetyka zmiennoprzecinkowa), a nie z dowodem symbolicznych tożsamości na papierze. Gdy liczby wejściowe są ekstremalne, najpierw sprawdź dziedzinę, potem skalę arytmetyki zmiennoprzecinkowej.

Przypadki szczególne

Przykłady: log₂(8) = 3; log₃(81) = 4; log₁₀(1000) = 3; log_{0,5}(8) = −3; log_e(e⁵) = 5. log_a(a) = 1 dla każdego dopuszczalnego a.

Błędy: x ≤ 0; a ≤ 0; a = 1. Gdy a jest bliskie 1, ln a ≈ 0 i wynik jest numerycznie źle uwarunkowany.

W nauczaniu warto odróżniać wzór matematyczny od ograniczeń arytmetyki zmiennoprzecinkowej: ten kalkulator pokazuje wynik zgodny z obliczeniem w przeglądarce (arytmetyka zmiennoprzecinkowa), a nie z dowodem symbolicznych tożsamości na papierze. Gdy liczby wejściowe są ekstremalne, najpierw sprawdź dziedzinę, potem skalę arytmetyki zmiennoprzecinkowej.

Uwagi numeryczne i obliczeniowe

Iloraz dwóch ln dziedziczy błędy arytmetyki zmiennoprzecinkowej; przy a ≈ 1 lub x ≈ 1 wynik może mieć duży błąd względny mimo poprawnego wzoru. Przecinek i kropka są równoważne.

Panel pokazuje ln x, ln a, log₁₀ x, log₁₀ a. Kalkulator nie zwraca Log zespolonego.

W nauczaniu warto odróżniać wzór matematyczny od ograniczeń arytmetyki zmiennoprzecinkowej: ten kalkulator pokazuje wynik zgodny z obliczeniem w przeglądarce (arytmetyka zmiennoprzecinkowa), a nie z dowodem symbolicznych tożsamości na papierze. Gdy liczby wejściowe są ekstremalne, najpierw sprawdź dziedzinę, potem skalę arytmetyki zmiennoprzecinkowej.

Pojęcia pokrewne i źródła

Pokrewne: ln, log₁₀, exp, pierwiastek n-tego stopnia (odwrotność potęgi x^{1/n}). Entropia i bity to interpretacje log₂, nie osobny wzór.

Źródła: NIST DLMF §4.6; Abramowitz & Stegun, rozdz. 4; MathWorld — Logarithm; Wikipedia — Change of base. Narzędzie edukacyjne.

W nauczaniu warto odróżniać wzór matematyczny od ograniczeń arytmetyki zmiennoprzecinkowej: ten kalkulator pokazuje wynik zgodny z obliczeniem w przeglądarce (arytmetyka zmiennoprzecinkowa), a nie z dowodem symbolicznych tożsamości na papierze. Gdy liczby wejściowe są ekstremalne, najpierw sprawdź dziedzinę, potem skalę arytmetyki zmiennoprzecinkowej.

Jak korzystać

  1. Wprowadź podstawę a, na przykład 2 (a > 0, a ≠ 1).
  2. Wprowadź argument x, na przykład 8 (x > 0).
  3. Kliknij Oblicz albo poczekaj na wynik na żywo. 2 i 8 dają 3. 10 i 100 dają 2. 3 i 27 dają wynik bliski 3.
  4. Sprawdź panel: ln(x), ln(a), iloraz, równoważny wynik przez log₁₀ oraz kontrolę ay. Wykres at zaznacza punkt (y, x).
  5. Podstawa 1, a ≤ 0 albo x ≤ 0 są odrzucane. Osobne strony trzymają stałe podstawy 10 i e.

Słownik symboli

loga(x) to wykładnik y przy ay = x. Liczony jako ln(x)/ln(a). Dla a = 2 i x = 8 wynik wynosi 3.

a
Podstawa w polu „Podstawa a”. Musi być > 0 i ≠ 1. Przykłady: 2, 10, 3, 0,5, e.
x
Argument w polu „Argument x”. Musi być > 0. Przykłady: 8, 100, 27, 1, 0,25.
y
Wynik loga(x) = ln(x)/ln(a). Dla 2 i 8 wynosi 3; dla 2 i 1 wynosi 0.
ln
Logarytm naturalny (podstawa e). Służy tu tylko jako baza zmiany podstawy: ln w przeglądarce.

Przykłady

Przykład 1

  • a = 2
  • x = 8

3

Ile wynosi log₂(8)? 3.

Przykład 2

  • a = 10
  • x = 100

2

Ile wynosi log₁₀(100)? 2.

Przykład 3

  • a = 3
  • x = 27

≈ 3

Ile wynosi log₃(27)? ≈ 3 (dokładnie 3 na papierze).

Przykład 4

  • a = 2
  • x = 1

0

Ile wynosi log₂(1)? 0.

Przykład 5

  • a = 2
  • x = 16

4

Ile wynosi log₂(16)? 4.

Przykład 6

  • a = 0,5
  • x = 8

−3

Ile wynosi log_{1/2}(8)? −3.

Przykład 7

  • a ≈ e
  • x = 20

≈ ln(20)

Ile wynosi logₑ(20)? ≈ ln(20).

Przykład 8

  • a = 2
  • x = 0,25

−2

Ile wynosi log₂(0,25)? −2.

Powiązane kalkulatory

Najczęstsze pytania

Jaka jest dziedzina logarytmu o podstawie a?

Argument x musi być większy od 0. Podstawa a musi być większa od 0 i różna od 1. Poza tym zakresem logarytm rzeczywisty nie istnieje — kalkulator zgłasza błąd zamiast pokazywać mylące zero.

Ile wynosi log₂(8)?

Wynik wynosi 3, bo 2³ = 8. Kalkulator dzieli ln(8) przez ln(2). To pierwszy przykład na tej stronie.

Ile wynosi log₁₀(100)?

Wynik wynosi 2, bo 10² = 100. Tu wprowadzasz podstawę 10 sam; nie musisz otwierać osobnej strony logarytmu dziesiętnego.

Ile wynosi log₃(27)?

W zeszycie wynik to dokładnie 3. W zmiennoprzecinkowej arytmetyce ln(27)/ln(3) bywa 3,0000000000000004, więc panel pokazuje wynik z wieloma miejscami po przecinku blisko 3.

Co to jest wzór zmiany podstawy?

log_a(x) = ln(x)/ln(a) = log₁₀(x)/log₁₀(a). Dowód: jeśli y = log_a(x), to a^y = x; po zlogarytmowaniu dowolną dozwoloną podstawą c dostajesz y·log_c(a) = log_c(x), stąd y = log_c(x)/log_c(a).

Dlaczego podstawa 1 albo a ≤ 0 jest odrzucana?

Dla a = 1 mamy ln(1) = 0, więc dzielenie jest niemożliwe. Dla a ≤ 0 logarytm rzeczywisty nie jest zdefiniowany. Starsza wersja zwracała 0 i myliła się z log_a(1) = 0.

Czym to się różni od log₁₀ i od ln?

Na stronie logarytmu dziesiętnego podstawa jest zawsze 10. Na stronie ln podstawa jest e. Tutaj wprowadzasz dowolną dozwoloną podstawę a. Dla a = 10 wynik pokrywa się z log₁₀; dla a ≈ 2,71828 — z ln.

Jakie są prawa iloczynu, ilorazu i potęgi?

Przy ustalonej podstawie a: log_a(xy) = log_a(x) + log_a(y), log_a(x/y) = log_a(x) − log_a(y), log_a(x^k) = k·log_a(x), o ile argumenty są dodatnie. Te tożsamości wynikają z praw potęgowania i są w NIST DLMF §4.1–4.7.

Ile wynosi log₂(1) i log₂(0,25)?

log₂(1) = 0, bo każda dozwolona podstawa do potęgi 0 daje 1. log₂(0,25) = −2, bo 2^(−2) = 1/4. Argument ułamkowy między 0 a 1 daje wynik ujemny przy a > 1.

Czy przecinek w 2,0 działa?

Tak. 2,0 i 2.0 z argumentem 8 dają to samo 3. Przecinek i kropka w polach są równoważne.

Czy ustawienia waluty i jednostek w nagłówku strony wpływają na wynik?

Nie. Wynik zależy tylko od podstawy a i argumentu x. Ustawienia waluty i jednostek w nagłówku strony nie wpływają na ten wynik.

Co daje podstawa 0,5 z argumentem 8?

log_{0,5}(8) = −3, bo (1/2)^(−3) = 8. Podstawa z przedziału (0, 1) jest dozwolona; funkcja jest wtedy malejąca.

Jak obliczyć logarytm o dowolnej podstawie?

Użyj wzoru zmiany podstawy: log_a(x) = ln(x)/ln(a) przy x > 0, a > 0 i a ≠ 1. Dla log₂(8): ln(8)/ln(2) = 3, bo 2³ = 8.

Ile wynosi log₅(125)?

3, bo 5³ = 125. Wprowadź a = 5 oraz x = 125; kontrola a^y powinna wrócić do 125.

Ile wynosi log₂(16)?

4, bo 2⁴ = 16. To przykład 5 na tej stronie.

Czy logarytm z liczby ujemnej istnieje w liczbach rzeczywistych?

Nie. Argument x musi być dodatni. Dla x ≤ 0 kalkulator pokazuje błąd zamiast wyniku zespolonego.

Czy ta strona liczy antylogarytm albo potęgę aʸ?

Nie. Tu tylko y = log_a(x). Działanie odwrotne aʸ = x należy do kalkulatora potęgi albo funkcji wykładniczej.

Wynik to loga(x) = ln(x)/ln(a): dla a = 2 i x = 8 wykładnik wynosi 3. Kontrola ay wraca do x. Stałe podstawy 10 i e są na stronach logarytmu dziesiętnego i logarytmu naturalnego.

Źródła wiedzy

Definicja, dziedzina, wzór zmiany podstawy i prawa poniżej pochodzą z uznanych źródeł matematycznych.

Strona zaktualizowana 2 listopada 2026.